•  
      منبع خبر : 1003
      تعداد بازدید: 912
      کد: 173240
      تاریخ انتشار:
      ۱۳۹۸/۰۲/۰۳
      به بهانه سوم اردیبهشت ماه روز معمار؛

      جریان زندگی در بستر هنر معماری
      نجمه کیشی

      شاید گفتن از محاسبات دقیق شیخ بهایی در احداث حمامی که تنها با یک شمع گرم می‌‎شود و یا سنگ‎های قبله‌‎نما در مساجد و یا داستان طلسم‌سازی او برای ایوان ورودی حرم امام رضا(ع) بیشتر ما را با شوق علمی او آشنا کند.
      جریان زندگی در بستر هنر معماری

      روز معماری در ایران ۳ اردیبهشت (۲۳ آوریل) هر سال، مصادف با سالروز تولد «شیخ بهایی» است. البته این روز را نباید با روز جهانی معماری (نخستین دوشنبه ماه اکتبر در هر سال) اشتباه گرفت.
      سال ١٣٨٣ انجمن مفاخر معماری ایران مراسمی در روز ۳ اردیبهشت مصادف با سالروز تولد شیخ بهایی برپا کرد و پیشنهاد داد تا این روز به نام روز معماری شناخته شود. نخستین دوره اعطای این جایزه هم از سال ۱۳۸۶ برگزار شد. سال ۲۰۰۹ از سوی یونسکو به نام سال بزرگداشت شیخ بهایی نامگذاری شد و از این سال (۱۳۸۸) روز ۳ اردیبهشت به‎طور رسمی به‎‏عنوان روز معماری در ایران پذیرفته شده و در تقویم رسمی هم از سوی دولت ثبت شد و هر ساله در این روز مراسم و همایش‏هایی در خصوص معماری یا بزرگداشت معماران در مجامع فرهنگی و هنری و علمی ایران برگزار می‌شود.
      شیخ بهایی مرجع تقلید و دانشمند نامدار عصر صفوی است که در دانش‌‎های فلسفه، منطق، هیئت و نجوم، ریاضیات و معماری تبحر داشت. او در عصر طلایی هنر اسلامی یعنی دوران صفویه، تعداد زیادی از بناها را با تکنولوژی فراتر از عصر خود طراحی کرد و به اجرا درآورد. آثاری همچون مسجد امام اصفهان، نقشه شهر نجف آباد، مهندسی تقسیم آب زاینده‎‏رود، طرح‎ریزی کاریز نجف‎‏آباد، حمام شیخ بهایی، معماری حرم امام رضا (ع)، مجموعه کاخ‎های دولتی اصفهان(دولت‎خانه)، چینی‏خانه بقعه شیخ صفی‏الدین اردبیلی و… که امروزه از او به یادگار مانده است.
      شیخ بهایی در میان دیگر هنرهایش معماری را برگزید، چرا که معماری هنر ساختن یک تمدن است؛ به‎طور حتم دستاوردهای این بزرگوار صرفا در زمینه‌های مهندسی و هنر معماری، جزو عجایب جهان محسوب می‎شود. هنر او مهندسان ایتالیایی و آمریکایی را مسحور خود کرد و به تماشای شمعی نشانده بود که از دانش جاودانه شیخ، افروخته می‌ماند. گرمابه شیخ بهایی همان بنایی است که مهندسان غربی شمع افروخته‌اش را چند دهه پیش خاموش کردند و اگر همین روند غفلت از داشته‎های فرهنگی‌مان ادامه یابد، چیزی از بقایای بنای آن باقی نمی‌ماند.
      شاید گفتن از محاسبات دقیق شیخ بهایی در احداث حمامی که تنها با یک شمع گرم می‌‎شود و یا سنگ‎های قبله‌‎نما در مساجد و یا داستان طلسم‌سازی او برای ایوان ورودی حرم امام رضا(ع) بیشتر ما را با شوق علمی او آشنا کند؛ اما مهم‎تر از آن حکمت این دانشمند است که به مدد معماری می‎‌آید و معماری ایرانی- اسلامی را واجد اصولی می‎کند که ریشه در حکمت الهی شیخ دارد. حکمتی که چون بر ما پوشیده است، ناگزیریم که از آثار مهندسی او در معماری دم بزنیم.
      تاثیر بنا بر انسان، رفتار و فرهنگ
      هرچند در ابتدا انسان خالق بنا است اما در ادامه و به مرور زمان این بنا است که بر رفتار و فرهنگ او و جامعه اثر می‎گذارد. معماری هم فرهنگ‌ساز است و هم خودش زاده فرهنگ. اجتماع ساختاری زنده است که از زندگی دسته جمعی انسان‎های وابسته به یکدیگر، با روابط مشترک، متقابل و نسبتا پایدار شکل می‎گیرد. خانواده به‎عنوان کوچک‏ترین سلول جامعه شناخته می‎شود و خانه هم جایگاهی است که روابط اجتماعی در آن شکل می‎گیرد. در ایران از دیرباز خانه، جایگاهی فراتر از یک سرپناه و مفهومی بیش از یک مکان برای خواب و استراحت داشته است. در سال‎های اخیر خانه اما بیش از آنکه مکانی برای گذران زندگی باشد، جنبه سرمایه پیدا کرده و با آنکه رشد علم و فناوری بیشتر پدیده‎های اجتماعی را دستخوش تغییراتی قرار داده است، اما خانه همچنان برای بسیاری از مردم بخش عمده‎ای از سرمایه و حاصل تلاش و دسترنج سالیان آنها است. همین دلیل به ظاهر ساده نشان می‎دهد هر فرآیندی که به نحوی با مفهوم خانه در ارتباط باشد، از اهمیت زیادی برخوردار است، چراکه با عمده‎ترین سرمایه مالی خانواده‎ها در ارتباط است. حال اگر نظارت دقیق و اصولی توسط شهرداری و اداره مسکن و شهرسازی صورت نگیرد و یا در رفتار فعالان صنعت ساختمان به عنوان مجریان پروژه‎ها به هر نسبتی صداقت، شفافیت، مسئولیت‎پذیری، نظم، مشتری‎مداری و احترام به حقوق مصرف‎کننده وجود نداشته باشد یا نسبت به مقررات ملی ساختمان بی‎توجهی شود، نتیجه‏اش خانه‏هایی می‏شود که با کوچک‌‎ترین حادثه‎ای جان ساکنان به خطر خواهد افتاد.
      معماری فقط هنر روی دیوار نیست
      حال اگر طراحان و معماران با خلاقیت، ایده‌هایی جدید با پایبندی به اصول، معماری ایرانی را طراحی کرده و مجریان طرح پا را فراتر از وظایف‌شان گذاشته و خدمات مطلوب‎‌تری ارائه دهند و نهادهای نظارتی همچون شهرداری‎ها و ادارات مسکن و شهرسازی توجه بیشتری به این موضوع داشته باشند و مهندسین ناظر هم با وجدان کاری، عمل نظارت اصولی بر مبنای مباحث مختلف مقررات ملی ساختمان را به انجام برسانند، شاهد ظهور و بروز بناهایی خواهیم بود که در آن تمامی نیازهای پیدا و پنهان ساکنان در طول دوره سکونت فراهم خواهد شد. با نظارت دقیق و همه جانبه در طول مدت ساخت، بنایی با رعایت حداکثری اصول و استانداردها ساخته خواهد شد. ضمن اینکه با توجه به نقش حیاتی مواد و مصالح و تجهیزات به‎کار گرفته شده، برکیفیت نهایی پروژه تاکید بیشتری صورت می‎گیرد. در صورت هماهنگی عناصر یاد شده شاهد ساختمان‌ها و خانه‎‏هایی خواهیم بود که علاوه بر رفع نیازهای مصرف کننده، هارمونی و هماهنگی چشمگیری با سایر بناها و سیمای کلی شهر خواهد داشت و حاصل آن آسایشی است که ساکنین و مصرف کنندگان این بناها به آن دست یافته و بازخورد آن در اجتماع و رفتارهای اجتماعی به وضوح قابل مشاهده خواهد بود. سخن کوتاه آنکه برای ساختن بناها به دست‎ها نیاز داریم؛ اما منازل با دل‎ها ساخته می‎‏شوند. چرا که معماری هنری نیست که فقط روی دیوار و ساختمان‌ها دیده شود، بلکه زندگی باید در بستر همین هنر جریان داشته باشد. معماری با روح و روان انسان‌ها در ارتباط است.
      *خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی شهرداری مشهد
       

      تعداد بازدید: 912
      نام:
      پست الکترونیک:
      شرح نظر:
      کد امنیتی:
       
      ارزیابی
      امتیاز کسب شده در ارزیابی:
      ارزیابی این مورد:
      1 0
      آیا این مطلب را می پسندید؟ بله خیر
    • تبلیغات

        


 

کلیه حقوق این سایت متعلق به مدیریت روابط عمومی و بین الملل شهرداری مشهد بوده و هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع غیر مجاز می باشد
طراحی و پشتیبانی فنی: سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری مشهد .